Damwereld

Alweer nieuwe partijproblemen

  Probleem 1: Miniatuurtje van Kosmos. na enkele rake klappen ontstaat een leuk eindspel, dat wit met behulp van een hinderlaag wint.

Probleem 2: Wit wint met een slagsysteem ontleend aan een partijcompositie van Raman.

Probleem 3: Oege Dijkstra maakte deze fraaie compositie vandaag. Na enkele fraaie meerslagen waaronder een para-Turkse slag, houdt wit opruiming.

Probleem 4: Uitbreiding van een slagidee van mij door Arjen Timmer. Ik ben diep onder de indruk van dit partijprobleem: De beginstand is om van te watertanden! Een diepe afwikkeling, beginnend met een Coup Springer uitmondend in een mooi eindspel waar een damoffer van beslissende betekenis is.

Probleem 5: Deze had ik zelf gemaakt om het slagidee te redden. Lang zo mooi niet als die van Timmer, maar dankzij de mooie beginstand toch leuk genoeg om te publiceren. 49-44 wint volgens mij niet na 23-29 43-39 29x38 32x43 17-22! 27x29 35x22 en met een schijf minder gaat zwart dankzij de brede remsiemarge ontsnappen... Is die brede remisemarge toch nog ergens goed voor!

A Course in draughts part II

Het was een heel karwei, maar het zit erop: Het in deel 1 aangekondigde deel 2 van A Course in draughts is beschikbaar voor alle geïnteresseerden. Het kan gedownload worden vanaf de site van de FMJD, http://fmjd.org/ zie bij Free stuff.

Het eerste deel van the Course ging over tactiek. Het tweede deel behandelt positiespel. Nadat wordt uitgelegd in sectie 1 hoe je standen moet taxeren (1.Judging positions) worden alle speltypes behandeld in secties 2 t/m 6: 2.Centre play, 3.Classics, 4.Right Wing Attack, 5.Attacking systems en 6.Edge pieces. In de epiloog wordt o.a. aandacht besteed aan problematiek. Het zou een goed idee zijn als de artikelen op DamXL over problematiek van Arjen Timmer en Arne van Mourik in het Engels vertaald worden. Problematiek en dan met name de partijproblematiek, is een uitstekend middel om de schoonheid en diepgang van ons spel aan een breder publiek te tonen.

De cursus is niet alleen geschikt voor beginnende spelers, ook voor gevorderden valt er genoeg te leren nog. Het boek telt liefst 290 bladzijden en is verluchtigd met foto’s en groengekleurde tekstvakken. Elke les bevat een serie opgaven om het geleerde te toetsen. Als voorbeelden van goed positiespel heb ik niet alleen bekende grootmeesterpartijen uit het verleden gebruikt, maar ook actuele partijen op allerhande niveaus. Veel materiaal dat is gebruikt, heb ik verzameld tijdens mijn werk als (jeugd)trainer in talentontwikkeling.

Naast het spelpeil van de lezer verhogen, is het doel van de cursus vooral het inspireren van lezers om te gaan dammen.

Het zou mooi zijn als mensen deze cursus aanbevelen aan buitenlanders die geïnteresseerd zijn in het damspel. Een goede verspreiding van de cursus en daarmee de internationale verspreiding van ons spel, is onmogelijk zonder de inzet van de Nederlandse dammers zelf.

Ik hoop dat A Course in draughts zijn weg naar de damliefhebbers vinden zal en dat damliefhebbers zullen genieten van de inhoud.

Alvorens te beginnen aan deel 3, zal ik eerst deel 1 bewerken, er zal een inhoudsopgave bijkomen en namen van spelers die betrokken zijn bij de fragmenten worden toegevoegd.

Misschien kan iemand nog eens een recensie van de cursus publiceren in dit blad. Dat lijkt me geen slecht idee… Ook voor jeugdspelers in Nederland is de cursus leerzaam.

Tenslotte wil ik op deze plek nogmaals mijn ijverige en kundige correctoren Edwin Twiest en Martijn van der Klis bedanken voor hun werkzaamheden.

Tjalling Goedemoed

Nieuwe partijproblematiek

  In november zijn er al drie nieuwe problemen ontsproten aan mijn brein. Het tweede probleem ontstond in samenwerking met Arjen Timmer. Dia 1 is vrij simpel, in dia 2 wint wit in 17 zetten. Dia 3 is leuk slagwerk.

blogHet zaad en het loof van de boom (deel 2)

DIA 1: De dammen op de basis, 43, 48 en 49 vormen een zaadje waaruit een enorme boom groeien zal. Leuk is dat de zwarte dam nog helemaal niet in het kwadrant 26/3/25/48 staat, waar wit hem vangen wil. Het zaad begint meteen een fikse uitloper te verwekken:

1.43-16! 2-8 Op 1.. 13-19 volgt 49-40 en aangezien de dam niet los kan staan wegens 40-23 en 16-32 is de dreiging 40-7 beslissend. 2.16-7! De boom groeit door! De zwarte dam mag niet meer los staan wegens het dubbele damoffer, dat steeds de kop opsteekt. Na 2… 13-18 3.7x23! wint wit met behulp van de magische piramide, een onderwerp dat ook in de filmpjes over de 3-om-1-academie is besproken.

2… 8-3 3.49-38 De stam van de boom staat stevig in de grond!

3-26 4.7-1!! Dit is de mooiste zet van de ganse compositie. Dankzij een stille zet schiet de boom nog verder de lucht in!

4…13-19 5.1-29 en we zijn weer thuis!

DIA 2: Niet veel later ontstond nog een co-compositie. Ditmaal reikte Zainal Palmans het idee aan en verwerkte ik het tot een compositie. 

Zingende gibbon

Zainal wil dit probleem de naam zingende gibbon geven. Gibbons zijn prachtige mensapen, die o.a. in Indonesie leven, waar mama Elly vandaan komt. De zwarte gibbon slingert door de bomen, maar de witte gibbon lacht het laatst.

1.7-1! Alle andere zetten stellen zwart in staat remise te maken, hetgeen nu ook zo lijkt…

1… 4-27 Anders wint wit door overmacht. 2.38-33 27-22 3.33-29 22-13 4.24-20 13-24 5.1-7!! Hoe zwart ook slaat, er volgt 7-16-38 en na het sneuvelen van de zwarte dam resteert oppositie. De gibbons zingen! Want dat doen gibbons graag na een tijdje boomslingeren: zingen.

Tot slot een oude compositie in het genre van 3 dammen tegen een dam. Ziet u de mooie, slanke den in de beginstand?

DIA3: Deze compositie heb ik jaren gelden gemaakt. Het is een aantrekkelijk probleem, want net als in elke goede actiefilm komt er een spectaculaire achtervolgingsscene in voor!

Oplossing: 1.46-37! 26-31

Op 1… 3-25 2.27-31! 25-3 3.48-25 is het uit, op losstaan volgt 37-46 +.

Op 1… 3-20 volgt 2.27-31! 20-15

Na 2… 20-47 wint zowel 48-43 als 48-25. 4.48-43! 15-4 5.43-27 De held op 31 is gered. Thans kan de achtervolging beginnen! 5… 4-15 6.27-4 15-47 7.4-15 en de zwarte dam sneuvelt.

2.37x26 3-14 3.27-9 14x3 4.48-25 + met kwadrantopsluiting.

Het zaad en het loof van de boom (deel 1)

Einspelcomposities

Het zaad en het loof van de boom deel 1

DIA 1: Dit curieuze diagram toont het thema van een eindspelcompositie die ik u voorlegde in de rubriek van 25-09-2009. Als wit dammen heeft op 48 en 38 en zwart, die aan zet is, staat op veld 3, dan kan de derde witte dam op een van de velden 13, 18, 19, 22, 23 en 28 staan om te winnen met de dreiging van de dubbele schaar. Deze constructie doet me denken aan een boom.

De sterk gepositioneerde dammen 38 en 48 vormen de stam en de dammen op de 6 velden erboven het loof.

DIA 2: Dit thema verwerkte ik in de volgende compositie:   

1.15-38! Na 13-18 slaat wit in de loof-zone. Losstaan kan nooit wegens een dubbel damoffer.

1… 13-19 2.1-29 Na 19-23 slaat wit in de loofzone en na 19-24 raakt de zwarte dam verstrikt in het kwadrant 26/3/25/48.

2… 26-3 3.29-34 3-26 en nu was de bedoeling om te winnen met 4.34-30 19-23 5.30-34 23-28 6.34-39 28-32 7.38x27 +. Wit kan echter sneller winnen met 4.38-27! +.

DIA 3: Siep Korteling, alias Steenslag, toonde op het World Draughts Forum aan dat het ook zo kan: 1.6-1! 12-3 Na 12-26 2.39-48 komen we terecht in de vorige compositie.

2.39-48 3-26 en nu de fraaie stille zet

3.1-7!! 13-19 4.7-29

en we zitten weer in een bekende variant.

Nog mooier, sterker nog, onbeschrijfelijk fraai, en rijk aan symboliek, vind ik de volgende variant van Steenslag op dit thema.

Killer

KIller 

Toen het Spaanse damspel rond 1700 in Nederland werd overgezet op het grote (10x10)bord kon men nog niet bevroeden wat precies de consequenties zouden zijn voor het spel. Een groter bord gaf meer mogelijkheden en verlevendigde zodoende het spel. Hoewel dit gegeven volgens mij buiten kijf staat wordt nog in heel veel landen gedamd op het kleine bord. Het spel op de honderd ruiten blijkt sinds de twintigste eeuw een nieuw probleem te kennen. De eerste Nederlandse wereldkampioen Herman Hoogland klaagde al over de grote remisemarge in het damspel. Hoogland had een match gespeeld tegen Jurjen Tolsma, die vooral bedreven was in het Friese damspel. Tolsma wist niet alleen bij Fries dammen, maar ook bij schaken Fries kampioen te worden. Hij wist bij het Hollandse dammen ooit een tweede plaats van Fryslân te behalen. De match Hoogland – Tolsma bestond uit 5 gewone dampartijen en vijf Friese dampartijen. Tolsma won alle partijen Oer Alles en remiseerde eenmaal met de wereldkampioen bij het gewone damspel. Uiteraard is dit een teleurstellend resultaat voor een wereldkampioen, een resultaat dat ook de moderne damgrootmeester dikwijls moet slikken in weerwil van zijn speelkracht. De aard van het damspel is verantwoordelijk voor de vele remises op hoog niveau. In de opening en het middenspel gaat het om kleine voordeeltjes, maar in de overgang naar het eindspel komt er een kink in de kabel: Plotseling dient men enorm groot voordeel te hebben om te winnen. Zo winnen drie dammen het niet van één. Dit is een duidelijke, objectief vast te stellen tekortkoming van het damspel. Vergelijk het maar eens met diverse andere damvarianten. In diverse spelen, zoals checkers, dameo, Thais dammen, Turks dammen en Fries dammen winnen twee dammen al van 1.

Bij  Russisch dammen, Braziliaans dammen, hexdammen en Ktardammen winnen drie dammen van een dam.

Maar alleen bij Canadees dammen (een inferieur, zo goed als uitgestorven spel op 144 ruiten) en het internationale damspel heb je liefst vier dammen nodig om er één te kunnen vangen. Inmiddels is bekend dat dit leidt tot een onaantrekkelijk hoog percentage remises. Door de vele remises, haken sponsors en pers af, iets wat voor elke sportbond reden is in te grijpen. Hoerwel traag van begrip, heeft zelfs de KNDB iets veranderd aan de telling bij het NK voor zowel senioren als de jeugd. De zogenaamde plusjes. Inconsequent genoeg niet in de halve finales evenwel!  Het werken met plusjes is m.i,. veel te conservatief en maakt de sport niet heel veel aantrekkelijker, al is het zeker beter dan het ‘oud-dammen, zoals modernisten het internationale damspel wel gekscherend noemen. In mijn ogen is het ultieme damspel het zogenaamde killerdammen. Zoals ik enkele weken geleden uitlegde, verschilt killer maar in één opzicht van gewoon dammen: Als een dam als laatste stuk een dam slaat, dan en dan alleen, moet de dam halt houden op het veld achter de geslagen dam. De dam mag dus na het slaan van schijven gewoon uitglijden. Het voordeel is dat de dam haar kracht behoudt, maar dat twee dammen een enorme vangkracht krijgen. Dat er vier dammen nodig zijn om een dam te vangen geeft immers aan dat meerdere dammen te weinig vangkracht hebben. Bij 3-om-1 is er sprake van groot voordeel, maar de dam overleeft het. Bij killer zijn 2 dammen voldoende om 1 te vangen. Bijkomend voordeel voor de echte liefhebbers is dat het helemaal geen zin heeft om op remise te spelen, want elk nadeeltje is gevaarlijk! Voor de zogenaamde hakkers is dit scenario natuurlijk een nachtmerrie, ze zullen iets moeten presteren voor de punten!

Mijn ervaring is dat de oudere generaties niet echt openstaan voor dergelijke vernieuwingen. Je kunt daarom het de mensen niet aandoen om over te schakelen op killer. Maar bij de jonge generatie is er wel degelijk interesse voor killer. Zo speel ik op de website van Het Noorden diverse killerpartijen en in meerderheid tegen (sterke) junioren. Wilt u ook eens een partijtje online spelen, zie dan http://dammen.hetnoorden.org/

In een partij tegen Hanco Elenbaas op de Mindsports Arena kreeg ik het volgende interessante killer-eindspel op het bord.    

T. Goedemoed – H. Elenbaas

Onervaren als ik was gaf ik remise, maar later bleek uit een eindspeldatabase dat wit kan winnen: 24-20 10-19 38-47! En nu:

1) 19-23 47-41 23-5 41x10! 5x14 20x9 W+

2) 19-5 47-41 5-23* 41-46 23-5 46X10 +.

Damprogramma-schrijver Rein Halbertsma is ervan overtuigd dat de computerwereld zal overstappen op killer in de nabije toekomst, vanwege het grote aantal remises tussen computerprogramma’s. Ik denk dat over een jaar of 50 killer de nieuwe standaard zal zijn.

Dambordslang reist 700 km mee naar toernooi

In het nieuws:

Maar liefst

700 kilometer

was een grote slang de reisgenoot van de Twentse politievoorlichter Sandra Tiethoff en haar gezin. Het ruim een meter dertig lange reptiel had zich bij het Italiaanse vakantiechalet onder de motorkap van de auto genesteld. Bij Innsbrück kregen Tiethoff en haar gezin de schrik van hun leven toen de slang een nieuwsgierige blik door de voorruit wierp.

"De slang keek mij recht in het gezicht. Ik schrok me dood." Het gezin schakelde de Oostenrijkse politie in op een parkeerplaats. Die haalde er een slangenexpert bij, maar die kon het dier niet uit de auto krijgen.

Geadviseerd werd om met de bijzondere reisgenoot door te rijden. De dambordslang, familie van de ringslang, was niet giftig. "Dat stelde ons wel gerust. Af en toe stak de de slang zijn kop op vanuit de motorkap. Op een gegeven moment wenden we er zelfs aan."

Nader onderzoek wees uit dat de dambordslang die meereed met mevrouw Tiethoff, trots draagster van een cup C beha, op weg was naar het damtoernooi van Goes. Na een reis van

700 km

, glipte de dambordslang onder de motrokap van de familie Tiethoff vandaan om de speelzaal van het Hiltex open Zeeland binnen te glippen.

In de partij Pim Meurs – Ron Heusdens bleek dat de dambordslang zich ook als toeschouwer niet onbetuigd liet. Heusdens na afloop: Ik had de slang helemaal niet op het dambord zien liggen. Pas toen ik een schijf offerde en tussenliep, schrok ik me wild! Ik zag dat een slang zich op het dambord had genesteld! Vervolgens bleek mijn offer pardoes giftig te zijn en haalde Pim een duivelse zet uit.

“Ik houd nu eenmaal enorm van dammen,” verklaarde de slang na afloop gevraagd naar zijn bemoeizuchtige acties. Ik zag daar een mooi plekje op het bord om de partij close te kunnen volgen.

Op de vraag hoe het kwam dat de slang praten kon, antwoordde Iblies, zoals de dambordslang schijnt te heten: “Ach, ik kon altijd al praten, maar sinds de mensheid en God me vervloekt hebben en ik mijn poten moest inleveren, verdommen wij slangen het nog langer te praten. Voor dit damtoernooi maak ik een uitzondering.”

Heusdens protesteerde nog tegen de nederlaag, maar de organisatie wees hem erop dat er in het reglement niks staat over storende slangen op het dambord.

EK jeugd Beilen

Het EK jeugd in Beilen was een groots opgezet damevenement. In een reusachtige sporthal speelden kinderen in 8 categorieën om de titels. Het was een waar damfeest waar honderden damliefhebbers van hebben genoten.

Nederland was bij de aspirantenjongens bijzonder succesvol. Het hele podium kleurde oranje. De verrassende kampioen werd na een zinderend spannende slotronde Wouter Sipma, uitkomend voor de organiserende vereniging Hijken. Een mooie beloning voor de organisatie! Wouter bleef de vorige kampioen Roel Boomstra nipt voor door winst in de slotronde op de Russische Safonov, die ook klop had gekregen van Boomstra. Het brons was voor Thijs van den Broek.

Bij de meisjes aspiranten won Karlijn Overes het brons.

W. Sipma – G. Pititto

Na 54.37-32 verzuimde de Italiaan remise te maken met 19-23 28x19 18-22 27x18 26-31 =.

Er volgde 54… 20-24? 55.28-22 met zetdwang. Na 55… 26-31 56.22x13 19x08 57.27x36 08-13 58.36-31 13-19 59.31-27 19-23 60.27-22 23-29 61.22-18 29-34 62.18-12 24-30 63.12-7 30-35 gaf zwart het op.

R. Boomstra – V. Grudskii

34.31-26 11-17 35.36-31 9-14!

Na 35… 15-20? 36.48-42 9-14 37.42-37 3-9 38.45-40 is zwart volledig vastgelopen.

36.34-30 25x34 37.39x30 23-29 38.48-42 18-23?

38… 15-20! 39.30-25 17-22 40.28x17 12x21 41.26x17 24-30 42.35x12 13-18 43.12x23 19x28 =.

39.30-25 Dreigt 35-30 W+1. Zwart offerde daarom een schijf met 24-30 en verloor.

M. Sharov – R. Boomstra

Boomstra boekte in de slotronde een overtuigende overwinning. Bij remise van Safanov tegen Sipma zou hij zijn titel prolongeren. Na krachtig centrumspel heeft zwart al flink voordeel. Wit werd het slachtoffer van een combinatie. 32.39-33? 22-28! 33.33x22 29-33 34.38x20 16-21 35.26x17 12x21 36.27x16 18x47

Safonov – Sipma

Safonov had ook van Thijs moeten verliezen, maar ontsnapte met een schijf minder. Safonov moest winnen om kampioen te worden, na de overwinning van Roel op Sharov. Op dit moment is het duidelijk dat dit niet lukken zal. Safonov steekt nu zijn kop in de strop.

48.34-30 20-25 49.40-34 14-20 50.33-28 8-12  51.36-31 27x36 52.28-22 26-31 53.37x26 36-41 54.26-21 41-46 55.21-16 12-18 56.22-17 18-22 57.17x28 46x5 58.16-11 5-14 59.11-7 14-5  60.29-23 20x40! en wit gaf het op.

Wouter Sipma Europees kampioen aspiranten

Deze foto is van de HF NK pupilletjes 2006 dat ik samen met Bob Nuijs organiseerde in Leeuwarden. Linksonder ziet u Wouter Sipma, zeer blij met de plaatsing!

Vandaag werd dezelfde Wouter Sipma kampioen van Europa bij de aspiranten! Hij liet de heersende kampioen, toptalent Roel Piotr Boomstra net achter zich. Wouter won in de slotronde van Alexander Safanov uit Rusland. De flankaanval van Safonov werd geblokkeerd. Prachtige prestatie van Wouter, die speelt bij de organiserende vereniging Hijken! De organiserende vereniging Hijken kreeg zo het feestelijke slot wat deze superclub verdient!

Moderne 10x10 dambord blijkt voor 1700 uitgevonden in Franeker

Franeker is de bakermat van het moderne damspel

Edward Jorna

Lollum - Van het Oost-Siberisch Bergland tot de sloppenwijken van Rio de Janeiro, overal ter wereld wordt gedamd. Maar de vraag waar de oorsprong ligt van het spel met witte en zwarte schijven die kunnen schuiven en slaan, werd nooit beantwoord. Daarom gingen leden van Friese damclub De Rûge Wolf in Lollum de afgelopen maanden op onderzoek uit. De verrassende

conclusie: Franeker is de bakermat van het moderne damspel.

Marten Walinga uit Waaksens, voorzitter van De Rûge Wolf, verrichte het voornaamste speurwerk. In de tweede helft van de vorige eeuw was een dambord een geliefd verzamelobject. Navraag bij verzamelaars en handelaars leerde Walinga dat alle oude honderdveldenborden - zonder uitzondering - in Franeker en in de omliggende dorpen zijn gemaakt. Het oudste dambord in Nederland dateert van 1696 en bevindt zich in Enkhuizen.

Bekend is dat in Europa 500 jaar geleden al op een schaakbord (64 velden) werd gedamd. Nog steeds wordt dit spel, in verschillende varianten, beoefend in landen over de hele wereld. Het heeft echter nooit de potentie gehad uit te groeien tot een grote internationale sport. Die potentie kreeg het damspel daarentegen wel met het in Franeker ontwikkelde honderdveldenbord.

Vanaf de achttiende eeuw verspreidde het honderdveldenbord zich zuidwaarts en van daaruit veroverde het bord van Friese makelij de rest van de wereld. ,,Der wie altiten al praat fan dat it damjen hjir yn Fryslân ûntstien is, mar no kinne wie dat ek mei wissichheid fêststelle”, aldus Walinga. ,,Op himsels is it ek net sa nuver. Frentsjer wie in universiteit- stêd. Grutte kâns dus dat studinten mei in nij boerd oansetten kommen binne.”

Al eerder was door naamgenoot Hiele Walinga na tientallen jaren van speurwerk ontdekt dat in Fryslân vóór de twintigste eeuw nooit volgens de huidige internationale regels is gespeeld, maar altijd op de Friese manier (waarbij niet alleen diagonaal maar ook horizontaal en verticaal wordt geslagen).

Het dammen Fries spel wordt nog altijd gespeeld en kent in Fryslân enkele honderden beoefenaars. Elke ‘internationale’ dammer weet echter van het bestaan van het Friese spel en heeft het weleens geprobeerd. Op internet weten dammers uit de hele wereld de sites te vinden waarop ze - anoniem - een partij Fries dammen kunnen spelen. Toch is het internationale spel, waarbij alleen schuin wordt geslagen, de dominante variant geworden.

Aannemelijk is dat het dammen op honderd velden in de jacht op wereldverovering ergens in de buurt van Parijs werd gestuit. Daar besloot men wel het nieuwe bord over te nemen, maar niet de nieuwe regels.

De ‘wereld’ ging er in mee, behalve de eigenzinnige Friezen die vasthielden aan de regels van rechtdoor slaan.

Grootmeestertoernooi

Om Franeker als bakermat van het moderne damspel te eren, houdt damclub De Rûge Wolf op 25 juni en 27 juni in het oude stadhuis van Franeker een tweedaags grootmeestertoernooi Fries dammen. Deelnemers zijn Teake Kooistra, Tsjerk Wijbenga, Marten Walinga en Augustinus van der Goot. De winnaar ontvangt vierhonderd euro aan prijzengeld. Er zal worden gespeeld in de vroegere secretariskamer van het Franeker stadhuis.

Damvid´s

http://www.damvids.comoj.com/

Kijk op de site van Peter Schuitema voor damfilmpjes op Youtube!

Zie ook de nieuwste filmpjes: 

http://www.youtube.com/watch?v=9QQa5OWpDqk

http://www.youtube.com/watch?v=7p3sBW5hW4c

http://www.youtube.com/watch?v=dSl26vMsP9w

Huizum Fries clubkampioen

Download huizumkamp2009.jpg

Huizum is kampioen van Friesland voor clubs geworden. In de laatste brragewedstrijd werd de Damcombinatie met 10 - 6 verslagen. Schotanus klopte Hollander en Bouma maakte Zondervan een schijf en beide punten afhandig. Gefeliciteerd, Huizumers! (Foto:SAN)

Zestien (deel 8, slot)

Nu was ik nog afhankelijk van Boom. Hij mocht niet verliezen van Bas.

Zou hij al op 16 staan? Ik keek.

Diagram 15: Boom – Messemaker Hij staat er. Gerrit gaat de brede schouders van Bas zelfs omhelzen. Lekker… 36.38-33!  8-13  37.41-36 22-27 Een leuke variant is: 37… 5-10 38.43-38 10-15 39.44-40 14-19 (13-19 40.49-44! 14-20 41.25x14 19x10 42.26-21! 17x26 43.31-27 22x42 44.33x13 42x33 45.39x30 +) 40.40-35 15-20 41.25x14 19x10 42.32-27! 10-14 43.38-32 14-20 (14-19 49-43! 24-30x30 33-29 enz. +) 44.44-40 20-25 45.44-40 en omdat 13-19 40-34 vastloopt moet zwart afwikkelen naar een inferieur afspel met 17-21 enz.

38.32x21 14-19 39.33x22 17x28 Hij heeft een schijf gewonnen! 40.43-38 24-29 41.38-33 29x38 42.37-32 28x37 43.31x33 19-24 44.49-43 13-19 45.39-34 5-10 46.43-39 10-14 47.21-17 Met dank aan schijf 16 en dank aan de Kosmos. Hans won van Hartman. Slagkeus. Het interesseerde me niets. Juichend verliet ik de speelzaal. Ik was meester! Als sluitstuk diagram 16, die schenk ik aan de Mysticus!

Diagram 16: E. Hartman – H. Jansen Zwarts spiegelschijf 16 is op de 20^e zet afgeruild door wit. Hoe kan zwart nu nog winnen? 30-35 43-38 ziet er gezond uit voor wit… 41… 14-19?!!! Wits vorige zet was 38-33, ziet u de wet van de voorstopper al aankomen? Na 43-38 kan wit onmogelijk nog verliezen, dus: 42.29-23? Geen voorstopper en toch erachter… 11-16!!

Het konijn komt uit de hoge hoed… 43.23x14 13-19 44.14x23 12-18 45.23x3 30-35! 46.3x21 16x49 

Pure magie! Terwijl schijf 16 naar dam slaat wordt en passant spiegelveld 16 betreden… Wit wist het overblijvend remise-eindspel overtuigend te verliezen. Waar was de Mysticus nou gebleven? Hij was in velden noch wegen nog te bespeuren. Waarschijnlijk moest Hans de bus van 16 over halen.

Zestien (deel 7)

Terug naar het echte dammen maar weer…

Diagram 13: Goedemoed – Berends  Als damleraar speel je natuurlijk het liefst klassiek. Overzichtelijk en theoretisch. Ik sta 5 tempi achter. 35.28-22! Als je wilt winnen in klassiek moet je een Ghestemdoorstoot plaatsen is een van mijn meesterlijke adviezen aan leerlingen. Wit hoeft de afwikkeling 24-29 33x24 19x30 35x24 23-28 32x12 21x41 36x47 8x28 niet te vrezen. Na 34-30 25x34 39x30 breekt wit snel door terwijl zijn verdediging op orde is.

35… 8-12  36.33-28  Achteraf gezien had ik toch liever 42-38 gedaan. 36… 1-6  37.42-38 12-17  Na andere zetten komt wart in grote problemen. 38.22x11 6x17 39.38-33  3-9  40.48-42 Op 43-38 volgt 24-29=. 40… 9-14  41.34-30! 25x34   42.39x30 23-29  42… 17-22 43.28x17 21x12 44.33-28 12-17 ziet er erg slecht uit voor zwart zowel na 42-38 als na 43-38 als na 30-25. Ik zou er nooit achter het bord uitgekomen zijn wat de beste van de drie is… 43.42-38 17-22  Op 18-23 volgt 27-22+. 44.28x17 21x12  45.33-28  18-23 46.36-31!

Diagram 14. Wit speelt de winnende zet in een remisestand. Berends had nog 1 minuut en 17 seconden om de oplossing te vinden. Te weinig. Verliezend zijn 12-17 27-22 17-21 31-27+ en 12-18 30-25 29-34 43-39 34x43 38x49 24-29 35-30+ maar na 12-18 30-25 kan zwart combineren met 16-21 27x16 18-22 28x17 23-28 32x34 24-30 35x24 19x48 = terwijl op 12-18 43-39 14-20 30-25 39-33 = kan. Zwart kan ook 46… 13-18! spelen met de opmerkelijk redding 28-22 23-28!! 32x34 16-21! =. De Kosmos gaf echter een duidelijke boodschap af: 46… 16-21?!! Ik geef twee uitroeptekens uit dankbaarheid!

47.27x16  We zijn weer thuis…De laatste gang naar 16. 12-17 48.31-27 13-18   49.16-11!  Schijf 16 mag de kroon op het werk zetten… 49… 17x6  50.28-22 26-31 51.37x26 Wit gaf het op.

Zestien (deel 6)

Ondertussen had Boom het abonnement van Sven verlengd.

Diagram 12: Winkel – Boom  Na het voor de hand liggende 42… 6-11 43.31-26 11-17 is wits stelling troosteloos, bijv. 27-22 2-8 22x11 16x7 26-21 8-13 21-16 12-18 en in weerwil van wits halve dam kan hij opgeven. Ziet u, beste lezers, hoe subtiel de kwestie van veld 16 ligt? In de partij mocht wit ook naar veld 16, maar onder gunstiger voorwaarden (een schijf meer)... 42… 12-17??  De zet van het toernooi! 43.31-26 16-21 Creatieve zelfvernietiging. 44.27x16 6-11 45.16x7 2x11 46.34-29! Wit geeft de schijf terug met groot voordeel dankzij zwarts hangende schijven. 23x43  47.38x49 11-16  48.45-40 25-30   49.33-29 24x22   50.35x13 16-21 51.49-43 20-24  52.13-08 24-30  53.43-38 14-20  54.8-2 30-35 55.32-27 21x43 56.2x13 2-0

Zestien (deel 5)

Diagram 10 . Goedemoed – Rentmeester Veld 16 heeft me weer geroepen: Een slangachtig stemmetje fluisterde mij in: "Kom naar 16. Kom gezellig op 16 staan. Toe nou maar, je wilt het zelf ook…" Op de 19^e zet betrad ik inderdaad veld 16. De Mysticus glimlachte ongemerkt. Na 42 zetten kreeg ik het gevoel dat de partij op het punt van beginnen stond. Eens even de mouwen opstropen, ik zit tenslotte tegen een jeugdspeler en moet dus winnen… 43.35-30!  13-19 44.33-28! 22x33 45.38x29 Meesterlijk hoe ik de wending 30-24+ in de stand vlecht. Alweer een dreigend boogzetje net als tegen Bas! Boogzetje is een naam die ik zelf bedacht heb voor de DamMentor cd’s die ik gemaakt heb. Vandaar dat ik expert (uitspreken met langgerekte en gebogen e) ben in de boogzet. 45… 7-12 46.29-24! 17-22 47.24x13 18x9 48.34-29! 23x34 49.30x39 De sterke schijf op 23 is geëlimineerd en wit gaat rap doorbreken.

12-17  50.32-27 22x31 51.37x26 9-13  52.26-21 17x26  53.16-11  Het is natuurlijk remise na een keer 25-30, maar jeugdspelers kunnen geen eindspel, dus ik win gemakkelijk. 26-31? Nu is het uit. 54.11-07 13-18 55.7-2! 31-36  56.42-37 18-22  57.02x16 25-30 58.37-31 36x27 59.16x38 22-28  60.38x47 28-32 61.47-42

De aanzuigende werking van veld 16 was zo groot dat ik begon door te krijgen wat zich afspeelde in onze groep. Die avond vertelde ik Kees tijdens onze avondwandeling dat de Mysticus iedereen in onze groep had gehypnotiseerd…  Ik stond erop dat ik de hypnotische praktijken van Mysticus zou overleven. Ik vertelde dat ik zeker niet van de Mysticus wilde verliezen terwijl wij door de Beekse bossen wandelden. Na de winstpartij op Rentmeestertje zag ik weer hoop gloren. Ik had niet voor niks ooit Carlos Castaneda’s Lessen van Don Juan gelezen. De kunst van het sluipen beheerste ik nog uitstekend. Na een nederlaag in ronde zou ik naar een ongedeelde derde plaats sluipen. Daarmede zou ik een meesterpunt verdienen dat mij tot nationaal meester zou maken. Dat was mijn enig overgebleven, kleine damambitie, vertrouwde ik Kees toe. Na al die jaren inzet voor het dammen had ik dat toch wel eens verdiend? De Kosmos zou duidelijk antwoorden.

Diagram 11. H. Jansen – Tj. Goedemoed  De schijfjes gingen vlot van het bord en ik kon als een damleraar lekker naar het centrum schuiven. De diagramstand verbeeldt het einde onze partij. Wit heeft lange tijd gedreigd om veld 16 te komen, maar nu schijf 30 spiegelveld 16 onder controle heeft, werd de strijd gestaakt. Ik had eerst niet door hoe Kosmisch deze eindstand toch was. Ik keek alleen naar de pseudo-symmetrische stelling na 43-38. Pas veel later vielen de schellen van mijn ogen. In deze partij hebben we beiden 16 schijven afgeruild om een 4 om 4 over te houden en 4 x 4 = 16… Het ging goed komen tegen Berends...

Zestien (deel 4)

Diagram 7: Goedemoed – Boom. Daar sta je dan met je goede gedrag. Nuja, goed gedrag, de omsingeling van het zwarte centrum is een ietsiepietsie mislukt. Wit vond een briljante oplossing om de achtergebleven schijven op zijn lange vleugel te activeren. 30.27-21!! 16x27
31.32x21  Na afloop legde ik uit dat er nu een enorme potentiële energie vrijkwam. Tsja, je moet er toch wat van maken. Auke Scholma kon er gelukkig wel om lachen. Kijk hoe vakkundig ik remise speel… 8-13   32.21-16 15-20   33.30-25 17-22   34.43-39 22-27   35.39-34 02-07 36.41-36 01-06  37.46-41 06-11   38.33-29 24x33   39.38x29 27-32   40.37x28 23x32  41.41-37 32x41   42.36-31 26x48   43.47x36 48x30   44.35x15 11-17   45.40-35 17-22  46.29-24 19x30   47.35x24 13-19   48.24x13 18x09   49.25-20  Meesterlijk verdedigd!

Het duurde nog weken aleer ik doorhad wat er aan de hand was. Het was me niet opgevallen dat ik al twee keer naar 16 was gegaan. Belastend bewijsmateriaal stapelt zich echter op, lezers…

Diagram 8. Messemaker - Goedemoed  20… 23-28! 21.33x22 14-19 Op creatieve wijze baant zwart zich een weg naar spiegelveld 16…  Later ontstond diagram 9.  Er dreigt 24-29+. 38.27-21! Alles en iedereen moet ineens naar 16. Dat kan zwart niet toestaan. Na 11-16 49-43 16x27 32x21 23x32 38x27 2-7 27-22x22 evenwel krijgt wit een sterk initiatief. 38… 12-18 39.21x12 18x7 40.26-21! Niet 28-22? wegens 24-29 2-8 11-16 6x48 +. 40… 7-12 41.28-22! Zwart kan 25-30 34x25 11-17 22x11 6x26 32-27 met voordeel voor wit wel toelaten, maar wikkelt af. 12-17  42.21x12  2-7  43.12x1 11-17  44.1x15 17x48  45.15-10 19-24 46.10x46 24-30  47.33-28 48-43 48.39x48 Remise.

Zestien (deel 3)

Diagram 5: H. Jansen - Messemaker In de tijdnoodfase zag ik Bas enkele malen bij zijn bord weggaan. Zijn gezicht stond op: Wat kun je me nou maken, Hans? Kortom: Bas was volledig in de ban van de Mysticus. Een probleempje voor onze Mysticus: De voorpost op 27 blokkeert de gang naar veld 16. Er is dus voor een creatief mens als de Mysticus nog maar één oplossing: Zwart naar 35 lokken... 39… 15-20?!?? Verzin het maar. Na 11-16 staat zwart heel erg goed. 40. 40.35-30 11-16 41.38-32 27x38   42.33x42 22-28? Werpt zich vol overgave in het zwaard. 43.31-27 28-33  44.29x38 20-24  45.38-33 24x35  Het bereiken van spiegelveld 16 luidt zwarts ondergang in. Er volgde thematisch 46.27-22 18x27 33-29 +.

Diagram 6: M. Rentmeester – H. Jansen  De Mysticus is aan zet. Wat zou hij spelen? 25… 24-30!!

Uiteraard!  De rest is te mystiek. Zwart haalde een halve dam en wit overleefde het. Het zal u wel boven de pet gaan. Mij ook.

Kijk, ik ben een damleraar en ik kom dus nooit op veld 16. Als leerlingen het in hun hoofd halen 27-21 of 24-30 te spelen op weg naar de rand, barst ik in woede uit en haal ik de speciaal daarvoor aangeschafte stok van stal. Netjes naar het centrum schuiven heb ik ze geleerd tenslotte, de mormels.....

(Wordt vervolgd) 

Zestien (deel 2)

In de tweede ronde mocht Boom tegen de Mysticus. De vraag was natuurlijk: Wie komt het eerst aan? Hans of Boom, beide 4 letters... Diagram 3: Boom – H. Jansen  43.27-21! 16x27  44.31x22 18x27  45.32x21 7-11  46.42-37 13-18  47.37-32 25-30 Close race!  48.36-31 12-17!  49.21x12 8x17  Wit wilde niet 21-16 spelen, de halve dam op 16 wordt immers meteen afgeruild. Maar nu maakt Hans wreed een einde aan wits zoete dromen.  50.44-39 18-22  51.32-27 11-16   52.27x18 23x12  53.38-32 29-34   54.31-27 3-8  55.39-33? Met 43-38x49 voorkomt wit de halve dam op 35 en maakt eenvoudig remise. 55… 30-35! Hans komt als eerste aan! 56.43-38 17-21 In de volgende variant zit het zwart erg tegen: 56… 8-13 57.32-28 13-19 58.38-32 19-24 59.28-23 35-40 60.33-28 40-44 61.23-18 12x23 62.28x50 W+. 57.26x17 12x21  58.27-22  8-13  59.32-28 13-19   60.38-32 21-26   61.22-18 26-31   62.18-12 31-36   63.12-07 36-41   64.32-27 19-24   65.28-23 41-47   66.7-2 47x36   67.02x39 36-41   68.39x50 41x23  69.45-40 23x45  70.50x28  Geen plusje voor de Mysticus, die krijg je pas in de finale.

Diagram 4: Winkel – Goedemoed  Scholma en Winkel kwamen net terug uit Tallinn en speelden het eerste weekend met een lege accu. 24.27-22?? Kolder in de kop! 18x27 25.40-34  Wat heb ik nu aan mijn fiets hangen? Wat wil die knaap? 25… 12-18 26.34-29 10-15 27.29x20 15x24 28.45-40 18-23 29.32-28 23x32 30.37x28 lastig… Zit er geen dam in? Hmm, nee. Ik kan natuurlijk ook 25… 13-18 doen, heeft Sven daar wel rekening mee gehouden? Reken reken, dat ziet er gevaarlijk voor hem uit. Ondertussen ga ik voorbij aan 25… 12-18 26.34-29 10-15 27.29x20 15x24 28.45-40 11-17!! En het is over en sluiten, want 40-34 gaat niet vanwege een Haarlemmer zet… 24… 13-18?? Wouter Ludwig later: “Na een offer altijd goed kijken he?””Tsja, ik had wel wat meer tijd kunnen nemen, ja…”. De diepere, onbewust heersende wetten der Kosmos waren echter verantwoordelijk, lieve lezers! Let maar op.
26.34-29 10-15 27.29x20 15x24 28.45-40 11-17 29.40-34 14-20 30.25x23 18x40
31.35x44 24x35  Deze wending is bekend van de bestrijding van het Drostgambiet. Gantwarg deed zoiets tegen Drost. Inmiddels ben ik op spiegelveld 16 verzeild geraakt…..

32.33-28 9-13? Veel beter is 32… 8-13 33.41-36 6-11 en zwart houdt zijn schijf… Op 34.43-39 volgt 12-18! 35.39-33 3-8 en wit staat verloren. 33.41-36 17-22   34.28x17 12-18  35.32-28 21x12   36.28-22 27-32  37.38x27 6-11   38.37-31 26x37  39.42x31 11-17  40.22x11 16x07  41.43-39 18-23  42.47-42 23-29  43.42-38 13-19  44.38-32 12-17  45.31-26 19-23 46.27-21 08-12  47.36-31 7-11  Ik lok Sven naar 16.

48.21-16 35-40  49.16x18 40x49  50.31-27 23x12 51.48-43 49x38  52.32x43  Remise.

Halve finale NK 2009

Zestien (artikel voor Hoofdlijn)

Ik zat in Groep D en die D zegt het al: D, de vierde letter van het alfabet…. En 4 x 4 = 16…

Ik zat dus bij de Mysticus in. Sven Winkel zat ook in mijn groep. Ik was dus uitgeschakeld. Sven heeft namelijk een abonnement op de finale en de Mysticus… tsja de Mysticus… Ik noemde de stijl van Hans na zijn zege op Bas Messemaker de hypnotische stijl van de Mysticus. Het was erger dan ik dacht. De Mysticus had iedereen in zijn ban. Hij heeft mij dusdanig weten te hypnotiseren dat ik mijn eigen spel in ogenschouw nemend niet kan ontkennen dat ik puur de wil van de Mysticus heb uitgevoerd in dit toernooi.

Naar 16 dus. Laten we met de deur in huis vallen.

Diagram 1: H. Jansen – S. Winkel   Sven vroeg zich de gehele partij af wat Hans nou wilde. Hij vroeg het na afloop. Hans sprak: “Een beetje terreinvoordeel, hè?” waarop Sven verzuchtte: “Zit je je de hele partij af te vragen wat hij nou wil en dan komt er zo’n antwoord!” Uiteraard heeft de Mysticus diepere bedoelingen. Kijkt: 43.28-22 11-17   44.22x11 16x7  45.27-21 Wit komt Nader tot U… 7-11 46.43-39 13-18   47.21-16! Raak! Daar is ie al! Hans is op zijn geliefde veld, schijf 16 is immers een halve dam. 16. 10-15   48.16x07 12x01 Uiteraard ruilt Sven de halve dam meteen weg. 49.32-27 1-7  50.39-33 7-12 51.26-21 12-17   52.21x12 18x7   53.27-21 7-11! Accuraat verdedigd. Zwart houdt controle over veld 16. Na 53… 7-12? 54.38-32 12-18 55.33-28 24-29 56.21-16! wint wit. 54.38-32 23-29!  55.33-28 29-33 56.28x39 14-20  57.25x23 11-16  58.30x19 16x38   59.19-13 38-42  60.13-8 42-48  61.39-33 48x42  62.33-28 42x26  63.08-03 15-20  64.3x25 26x17 Remise. Boom was eerder. zie Rentmeester - Boom: 1.32-28 20-25 2.38-32 15-20 3.43-38 10-15   4.49-43

20-24   05.31-27 17-22   06.28x17 11x31   07.36x27 24-30   08.35x24 19x30   09.32-28 30-35 en Boom was op 35 en dat telt ook, wamt dat is spiegelveld 16.

Diagram 2: Wit is zo slim geweest zelf ook naar 16 te gaan. 37.34-29 9-13? Zwart had 8-13 moeten spelen om 34-29 met 19-24x25 te kunnen beantwoorden. 38.29x20 25x14 39.33-29! Nu zijn 1-7 en 14-20 verhinderd. 1-6 40.31-26! Alle zetten zijn tactisch uitgeschakeld. Op 18-22 volgt 48-42 44-40 33x7+. Zwart offerde en verloor. Boom kon zijn plaatsingsambities in de wilgen hangen, net als ikzelf. De omsingeling tegen Hartman liep uit op een fiasco. Pim Meurs na afloop, kijkend naar mijn stand: “Dit is niet de manier waarop het hoort.” Pim weet hoe het wel hoort. Gewoon zo goed als alles winnen en een ronde voor het einde door. (Wordt vervolgd)